ინდივიდუალური მეწარმე

საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, ინდივიდუალური მეწარმე არ განიხილება საწარმოდ ფორმალური სამართლებრივი გაგებით. თუმცა, ვინაიდან სოციალური მეწარმეობა საქართველოში არცერთი კონკრეტული კანონით არ არის მოწესრიგებული, ზოგიერთი ინდივიდუალური მეწარმე თავს სოციალურ საწარმოდ აიდენტიფიცირებს. კანონმდებლობის შესაბამისად, ინდივიდუალურ მეწარმეს უფლება აქვს განახორციელოს სამეწარმეო საქმიანობა, თუმცა იგი არ არის აღიარებული იურიდიულ პირად. ინდივიდუალური მეწარმე სამეწარმეო ურთიერთობებში თავის უფლებებსა და მოვალეობებს ასრულებს ფიზიკური პირის სახით.

ფიზიკური პირის მიერ განხორციელებული სამეწარმეო საქმიანობა განიმარტება როგორც კანონიერი, განმეორებითი და დამოუკიდებლად ორგანიზებული საქმიანობა, რომელიც მიმართულია მოგების მიღებისაკენ. სოციალური მეწარმეობის კონტექსტში ეს საქმიანობა შეიძლება უფრო ფართოდ გავიგოთ, როგორც ეკონომიკური საქმიანობა, რომელიც ერთდროულად საზოგადოებისთვის სოციალურ სარგებელსაც ქმნის.

ამ ორგანიზაციული ფორმის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს კანონი მეწარმეთა შესახებ (28/10/1994, N577), საქართველოს საგადასახადო კოდექსი (26/06/1997, N786) და მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქცია (საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება N241, 2009 წლის 31 დეკემბერი).

ფინანსური მხარდაჭერა

ინდივიდუალური მეწარმეებისათვის ხელმისაწვდომია რამდენიმე ფინანსური მხარდაჭერის მექანიზმი. სახელმწიფო პროგრამის “დამზადებულია საქართველოში” ფარგლებში მიკრო და მცირე ბიზნესის მხარდასაჭერად ტარდება გრანტების კონკურსი. დამატებითი მხარდაჭერა გათვალისწინებულია საქართველოს ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს (სსიპ ინოვაციური საქმიანობის ხელშეწყობის სააგენტო) გრანტების სახით. საბანკო სექტორის პროგრამებიდან აღსანიშნავია საქართველოს ბანკის “Women Startup” ინიციატივა, TBC ბანკის სამეწარმეო სესხი ქალი მეწარმეებისთვის და TBC ბანკის სტარტაპ სესხი საწარმოებისთვის.

საგადასახადო შეღავათები

მიკრო ან მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ინდივიდუალურ მეწარმეებზე ვრცელდება განსაკუთრებული შეღავათიანი საგადასახადო რეჟიმები. მიკრობიზნესის სტატუსის მქონე პირი სრულად გათავისუფლებულია საშემოსავლო გადასახადისგან, იმ პირობით, რომ მისი ჯამური მთლიანი შემოსავალი კალენდარული წლის განმავლობაში არ აღემატება 30,000 ლარს. მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი — სადაც ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული ჯამური შემოსავალი კალენდარული წლის განმავლობაში არ აღემატება 100,000 ლარს — სარგებლობს შეღავათიანი საგადასახადო რეჟიმით, რომლის ფარგლებშიც დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 5%-იანი განაკვეთით. ეს განაკვეთი მცირდება 3%-მდე, თუ პირს შეუძლია დაადასტუროს, რომ ერთობლივი შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები შეადგენს ერთობლივი შემოსავლის არანაკლებ 60%-ს, გარდა დასაქმებულებისთვის დარიცხული სახელფასო ხარჯებისა.

სოციალური დაზღვევის გადასახდელებზე სპეციფიკური ფასდაკლებები ან სახელმწიფო შესყიდვებში მონაწილეობის განსაკუთრებული პრივილეგიები არ არის გათვალისწინებული ზოგადი კანონმდებლობის ფარგლებს მიღმა.

საგანმანათლებლო და საინფორმაციო მხარდაჭერა

სოციალური მეწარმეობით დაკავებული ინდივიდუალური მეწარმეებისთვის ტექნიკური მხარდაჭერა ტრენინგების, საკონსულტაციო და აქსელერაციის პროგრამების სახით ძირითადად უზრუნველყოფილია შემდეგი ორგანიზაციების მიერ: სამოქალაქო საზოგადოების განვითარებისა და გრანტების გაცემის ცენტრი (CSRDG), ევროპული ფონდი, სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი (CSI), სოციალური საწარმოების ალიანსი (SEA), Impact Hub, Arbeiter-Samariter-Bund, კავკასიის გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაციების ქსელი (CENN) და ახალგაზრდა მეწარმეთა სკოლა.