Բարի գալուստ DISENEX+East

Հնարավորությունների ընդլայնում հաշմանդամություն ունեցող ձեռներեցների համար Արևելյան Եվրոպայում և Հարավային Կովկասում

DISENEX+East-ը նախագիծ է, որը հիմնվում է հաջողված DISENEX նախաձեռնության հիմքերի վրա և ընդլայնում է դրա շրջանակը դեպի Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանի երկրներ։ Մեր առաքելությունն է զորացնել հաշմանդամություն ունեցող անձանց Արևելյան Եվրոպայում և Հարավային Կովկասում, որպեսզի նրանք կարողանան իրականացնել իրենց ձեռնարկատիրական երազանքները՝ ապահովելով հասանելիություն գիտելիքին, գործնական գործիքներին, մոտիվացնող պատմություններին և միջսահմանային փորձագիտությանը։

Մեր տեսլականը

Չնայած Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանի երկրները վավերացրել են ՄԱԿ-ի Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին կոնվենցիան, նրանք շարունակում են բախվել զգալի կառուցվածքային մարտահրավերների՝ սահմանափակ մատչելի ենթակառուցվածքներ, խորհրդատվության և ֆինանսավորման սակավ հնարավորություններ, ինչպես նաև հասարակական ընդունման անբավարար մակարդակ։ DISENEX+East-ը ստեղծվել է այս բացերը լրացնելու և փոփոխություն ներշնչելու համար։

Մենք հավատում ենք, որ սոցիալական ձեռնարկատիրությունը ներառման ամենաարդյունավետ գործիքներից մեկն է։ Այն հաշմանդամություն ունեցող անձանց տալիս է ապահով տեղ բաց աշխատաշուկայում, ֆինանսական անկախություն և ավելի ուժեղ ձայն հասարակության մեջ։

Ինչի ենք հասել

Մոտիվացիոն ֆիլմեր

Մենք հարցազրույցներ ենք անցկացրել գործընկեր երկրների հաշմանդամություն ունեցող ձեռներեցների հետ՝ մարդկանց, ովքեր զրոյից կառուցել են կայուն բիզնեսներ։ Նրանց պատմությունները դարձան 21 մոտիվացիոն տեսանյութերի հիմքը, որոնցից յուրաքանչյուրը ենթավերնագրված է մեր գործընկեր երկրների ազգային լեզուներով։ Այս ֆիլմերը նախատեսված են ուրիշներին ոգեշնչելու և հասարակության վերաբերմունքը հաշմանդամության ու ձեռնարկատիրության նկատմամբ փոխելու համար։

Բաց ուսումնական դասընթացներ

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար համապատասխան ուսուցում գտնելը մարտահրավեր է։ Այդ պատճառով մենք ուսումնասիրել, գնահատել և ընտրել ենք բաց հասանելիությամբ 32 դասընթաց և ուսումնական ծրագիր՝ գնահատված EntreComp շրջանակից բխող կարողությունների մատրիցայի հիման վրա, որը լրացվել է հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար հատուկ կարողություններով։ Հաշմանդամություն ունեցող անձինք անմիջականորեն մասնակցել են գնահատման գործընթացին։ Բոլոր դասընթացները հասանելի են անվճար և ներկայացված են այս պորտալում։

Օրենսդրական վերլուծություն

Մեր գործընկերները վերլուծել են յուրաքանչյուր գործընկեր երկրում սոցիալական ձեռնարկություն հիմնելու և վարելու իրավական միջավայրը՝ ներառյալ առկա բիզնես ձևերը, ֆինանսական և վարչական աջակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև համապատասխան օրենսդրությունը։ Արդյունքները հրապարակված են այստեղ անվճար՝ օգնելու ապագա ձեռներեցներին կողմնորոշվել իրենց տեղական միջավայրում։

Մեթոդաբանություն և ուղեցույցներ

DISENEX+East-ը հիմնված է սկզբնական DISENEX նախագծի ընթացքում մշակված մեթոդաբանության վրա։ Այն վերլուծում է այն կարողություններն ու գործիքները, որոնք անհրաժեշտ են ընկերություն հաջողությամբ հիմնելու համար, արդյունավետ աջակցության կառույցների նվազագույն պահանջները, ինչպես նաև մոտիվացիան և սովորելու պատրաստակամությունը խթանելու ուղիները։

Ինչ բացահայտեցինք

Մեր աշխատանքը կարևոր դիտարկումներ բացահայտեց ինչպես քաղաքականություն մշակողների, այնպես էլ քաղաքացիական հասարակության համար․

  • Բացառությամբ Մոլդովայի՝ ուսումնասիրության պահին գործընկեր երկրներից ոչ մեկը չուներ սոցիալական ձեռնարկությունների համար նախատեսված առանձին իրավական ձև, ինչը սահմանափակում էր հիմնադիրներին հասանելի աջակցության մեխանիզմների շրջանակը։
  • Գործող բազմաթիվ ուսումնական ծրագրեր դեռևս մատչելի չեն հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար և կարիք ունեն հարմարեցման։
  • Քաղաքացիական հասարակության դերը ներառման ոլորտում օրենսդրական առաջընթացի խթանման գործում նշանակալի է, սակայն պետական գործողությունները պետք է դառնան ավելի համակարգված։
  • Մատչելիության, սոցիալական աջակցության և հաշմանդամություն ունեցող անձանց շարունակական կրթության թեմաները պահանջում են ավելի խոր համագործակցություն քաղաքացիական հասարակության, փորձագետների և կառավարության միջև։

Մեր ցանցը և ընդգրկումը

Նախագիծը միավորեց քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ Արևելյան Եվրոպայից և Հարավային Կովկասից, ստեղծեց նոր գործընկերություններ և նպաստեց փորձի փոխանակմանը սահմաններից դուրս։ Նախագծի արդյունքները ներկայացվել են միջազգային համաժողովներում, այդ թվում՝ Extrability 2021 և Archipelag 2121 միջոցառումներում։

Մեր բովանդակությունը Facebook-ում հավաքել է ավելի քան 42 000 դիտում և ևս հարյուրավոր դիտումներ Instagram-ում՝ տարածելով այն ուղերձը, որ հաշմանդամությունը ձեռնարկատիրության համար խոչընդոտ չէ։

Ուսումնասիրեք մեր ռեսուրսները

Օգտագործեք այս պորտալը՝

  • դիտելու մոտիվացիոն ֆիլմեր իրական հաշմանդամություն ունեցող ձեռներեցների մասնակցությամբ
  • գտնելու բաց ուսումնական դասընթացներ՝ անհրաժեշտ հմտությունները զարգացնելու համար
  • կարդալու յուրաքանչյուր գործընկեր երկրի օրենսդրական ակնարկները

Our partners

Կանանց իրավունքների պաշտպանության կենտրոն “Agate”՝ հաշմանդամություն ունեցող կանանց հասարակական կազմակերպությունը, հիմնադրվել է 2007 թվականին՝ նպատակ ունենալով աջակցել Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և երիտասարդ կանանց քաղաքացիական, սոցիալ-տնտեսական, կրթական, առողջապահական և մշակութային իրավունքների իրացմանը՝ շահերի պաշտպանության, տեղեկատվության տարածման, իրազեկության բարձրացման և համագործակցության միջոցով։ Կազմակերպության նպատակներն են՝
  • Նպաստել հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և կանանց նկատմամբ խտրականության վերացմանը և բռնության կանխարգելմանը։
  • Նպաստել Հայաստանում մատչելի միջավայրի ստեղծմանը և ապահովմանը։
  • Նպաստել հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և կանանց համար առողջապահական և վերականգնողական ծառայությունների մատչելիությանն ու որակի բարելավմանը։
  • Նպաստել Հայաստանում հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և կանանց համար մատչելի և որակյալ տարրական, միջնակարգ, բարձրագույն և հետբուհական կրթության ապահովմանը։
  • Նպաստել հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և կանանց սոցիալական և տնտեսական անկախությանը։
  • Նպաստել հաշմանդամություն ունեցող աղջիկների և կանանց քաղաքական և քաղաքացիական ներգրավվածությանը և մասնակցությանը։
Կազմակերպության դոնորներն են ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի և Ֆրանսիայի դեսպանությունները Հայաստանում, USAID-ը, ՄԱԿ-ը, ԵՄ-ն, Global Fund for Women-ը, Mama Cash-ը, Abilis-ը և Newman’s Own Foundation-ը, OSF Armenia-ն և այլն։ http://agatengo.org/
“Anika” ասոցիացիան Վրաստանից հաշմանդամություն ունեցող անձանց առաջատար կազմակերպություններից մեկն է Վրաստանում։ Այն հիմնադրվել է 1997 թվականին և այդ ժամանակից ի վեր հիմնականում կենտրոնացած է հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների պաշտպանության և նրանց հասարակության մեջ ինտեգրման վրա։ Anika ասոցիացիան իրականացրել է բազմաթիվ նախագծեր և ծրագրեր, որոնք աջակցում են հաշմանդամություն ունեցող անձանց ներդաշնակ և լիարժեք զարգացմանը, հանրային իրազեկման արշավներին և նրանց իրավունքների պաշտպանությանը։ Anika ասոցիացիան առաջին կազմակերպություններից մեկն է, որը նախաձեռնել է ներառական կրթություն։ Առաքելություն․ Մեր առաքելությունն է ստեղծել հավասար հնարավորություններ և պայմաններ հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար՝ ապահովելու նրանց արժանապատիվ և անկախ կյանքը։ Տեսլական․ Մենք ցանկանում ենք ստեղծել միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր մարդու իրավունքները պաշտպանված են, իսկ հնարավորությունները՝ իրականացված։ http://anika.ge/
“By the Owl”-ը Բելառուսից հիմնադրամ է, որը 2018 թվականին գործունեությունը սկսելուց ի վեր զբաղվում է տարբեր տեսակի հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց սոցիալական ներառման ոլորտի մի քանի նախագծերով։ Այն ֆինանսավորվում է քրաուդֆանդինգի և նվիրատվությունների միջոցով։ Ներկայումս հիմնադրամը զարգացնում է մի քանի կարևոր նախագիծ, որոնցից մեկը sova.by ուսումնական հարթակն է։ Ռեսուրսը մասնագիտացած է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց հեռավար ուսուցման մեջ՝ տարբեր ոլորտներում։ Այս նախագծի հիմնական նպատակն է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց հնարավորություն տալ սոցիալականացվելու և ապագայում աշխատանք գտնելու։ Հիմնադրամը նաև զարգացնում է job.sova.by տեղեկատվական ռեսուրսը, որը հավաքում է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար հասանելի թափուր աշխատատեղեր։ Ներկայումս պատրաստվում է բջջային հավելվածի գործարկումը, իսկ կայքը վերափոխվում է՝ դրա գործառույթները բարելավելու և տեսողության խանգարումներ ունեցող մարդկանց համար մատչելիության հնարավորություն ավելացնելու նպատակով։ Հիմնադրամի գործունեության մեկ այլ ուղղություն է “No Limits” նախագիծը։ http://sova.by/
Մոլդովայի Հանրապետության “MOTIVATIE” ասոցիացիան, այսուհետ՝ MOTIVATIE, ոչ կառավարական, անկախ, ոչ առևտրային և ապաքաղաքական կազմակերպություն է, որը գտնվում է Քիշնևում, Մոլդովայի Հանրապետությունում։ Այն հիմնադրվել է Մոլդովայի Երեխաների իրավունքների տեղեկատվության և փաստաթղթավորման կենտրոնի կամավորների խմբի կողմից՝ Ռումինիայից Motivation Foundation-ի և Քիշնևի քաղաքապետարանի Երեխայի իրավունքների պաշտպանության վարչության աջակցությամբ։ MOTIVATIE-ն գրանցվել է 2002 թվականի հունվարի 22-ին Մոլդովայի Հանրապետության արդարադատության նախարարությունում՝ 2079 գրանցման համարով, և ունի հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց հետ և նրանց համար աշխատելու 20 տարվա փորձ։ MOTIVATIE-ի անդամներն են հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ և նրանց ընտանիքները, ինչպես նաև մասնագետներ, որոնք աշխատում են այս թիրախային խմբի հետ՝ կենտրոնական և տեղական պետական մարմիններ, քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններ, ուսանողներ, կամավորներ և այլն։ Ընդհանուր առմամբ, MOTIVATIE-ն աշխատում է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց հետ և նրանց համար՝ բարելավելով նրանց կյանքի որակը, խթանելով նրանց իրավունքները, զարգացնելով որակյալ ծառայություններ, ինչպես նաև փոխելով հասարակության վերաբերմունքը հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց նկատմամբ։ MOTIVATIE-ի գործունեությունը հիմնված է 2018–2022 թվականների ռազմավարական ծրագրի վրա։ MOTIVATIE-ի տեսլականը․ Չկան հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ. կան հասարակություններ, որոնք ստեղծում են հաշմանդամացնող միջավայր և խոչընդոտներ տարբեր կարիքներ ունեցող մարդկանց համար։ Հաշմանդամությունը հասարակության կառուցվածքի մեջ է, ոչ թե անհատի ֆիզիկական կամ հոգեբանական վիճակի մեջ։ Սայմոն Բրիսենդեն, 1986։ MOTIVATIE-ի առաքելությունն է բարելավել հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց կյանքի որակը և հասնել նրանց սոցիալական հավասարությանը ներառման միջոցով։ MOTIVATIE-ի արժեքներն են՝
  • Թափանցիկություն և հուսալիություն ծառայություններից օգտվողների, գործընկերների և զարգացման գործընկերների հետ հարաբերություններում։
  • Լավատեսություն, հաստատակամություն, համագործակցություն և նորարարություն թիմային աշխատանքում։
  • Ծառայություններից օգտվողների և կամավորների ակտիվ ներգրավում կազմակերպության գործունեության մեջ։
  • Թիմի անդամների շարունակական մասնագիտական զարգացում։
Ասոցիացիան մշակել է բազմաթիվ ծրագրեր և ծառայություններ, որոնցից օգտվել են ավելի քան 2000 հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ, այդ թվում՝ մասնագիտական կողմնորոշման ծառայություններ, հետագա մասնագիտական կրթության աջակցություն, աջակցվող զբաղվածության ծրագիր, մատչելիության իրավունքի մոնիթորինգ և ապահովում և այլն։ Ասոցիացիան ստեղծել և հզորացրել է նախաձեռնող խմբեր տարածաշրջաններում, որոնք կազմված են հաշմանդամություն ունեցող մարդկանցից և որոնք ներկայումս պաշտպանում են իրենց իրավունքները և վերահսկում դրանց պահպանումը տեղական մակարդակում։ Այսպիսով, MOTIVATIE-ի կողմից առաջարկվող հիմնական ծառայություններն են՝
  • Հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց աջակցվող զբաղվածություն։
  • Սոցիալական ձեռնարկատիրության խթանում։
  • Հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար շենքերի մատչելիության վերաբերյալ խորհրդատվություն։
  • Քաղաքացիական հասարակության ներգրավվածության, կամավորական աշխատանքի և համայնքային զարգացման խթանում և այլն։
MOTIVATIE-ն հաստատել է գերազանց աշխատանքային հարաբերություններ կարևոր զարգացման գործընկերների հետ, ինչպիսիք են GIZ-ը, IM Swedish Development Partner-ը, UN Women Moldova-ն, UNICEF-ը, USAID-ը, ԵՄ պատվիրակությունը, DFID-ը Մեծ Բրիտանիայից, TIKA-ն Թուրքիայից, Soros Foundation-Moldova-ն, East European Foundation-ը և այլն։ MOTIVATIE-ն անդամակցում է Հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց ծառայություններ մատուցողների եվրոպական ասոցիացիային Բրյուսելում և հանդիսանում է Հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց կազմակերպությունների դաշինքի՝ AOPD Moldova-ի համահիմնադիր։ 2002 թվականից մինչ օրս MOTIVATIE-ն զգալի ներդրում է ունեցել հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց սոցիալական և աշխատանքային ինտեգրման, ինչպես նաև նրանց իրավունքների ապահովման և խթանման գործում։ MOTIVATIE-ի մասին լրացուցիչ տեղեկություններ կարելի է գտնել Asociația "MOTIVAȚIE" din Moldova կայքում՝ http://www.motivatie.md/ , կամ ստանալ ուղղակիորեն՝ ըստ հարցման։
“Everland”-ը Ռուսաստանից հիմնադրվել է 2014 թվականին և ղեկավարում է հավակնոտ նախագիծ՝ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար ընդհանուր տարածք ստեղծելու նպատակով, որպեսզի խթանի հավասար հնարավորությունները սոցիալական, մասնագիտական և ձեռնարկատիրական ոլորտներում։ Նախագծի շրջանակում մշակվել է թվային ուսումնական հարթակ՝ խառը ուսուցման դասընթացներով, որոնք հարմարեցված են շահառուների կարիքներին դիզայնի, բովանդակության, վեբ ծրագրավորման, ինտերնետային մարքեթինգի և իրավունքի ոլորտներում։ 2016 թվականից ՀԿ-ն աջակցում է խոշոր ընկերություններին անարգել միջավայր ստեղծելու գործում, ստեղծում է տեղեկատվական ռեսուրսներ քաղցկեղով հիվանդների համար և առաջարկում է իրավաբանական խորհրդատվություն։ https://evland.ru/ano-prostranstvo-ravnyh-vozmozhnostej/
“National Assembly of People with Disabilities of Ukraine”-ը հասարակական միավորում է, որը ներառում է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց 126 կազմակերպություն Ուկրաինայի բոլոր տարածաշրջաններից։ NAPD-ի նպատակն է համակարգել գործողությունները և համախմբել ջանքերը հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց վիճակը բարելավելու, նրանց սահմանադրական իրավունքների պաշտպանությունը խթանելու և հասարակության մեջ նրանց դերի ու սոցիալական կարգավիճակի բարձրացման համար։ NAPD-ն ունի հատուկ խորհրդատվական կարգավիճակ ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհրդում՝ ECOSOC-ում։ Հիմնական խնդիրներն են հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց զբաղվածությանը և աշխատանքի տեղավորմանը աջակցող ծրագրերի իրականացումը, այդ թվում՝ սոցիալական ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանների ստեղծումը։ http://naiu.org.ua/
“White Cane”-ը Ռուսաստանից ոչ առևտրային կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 2010 թվականին տեսողության խանգարումներ ունեցող մարդկանց կողմից։ Գործընկերը գտնում է սոցիալական վերականգնման և վերաակտիվացման նոր մոտեցումներ՝ տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ներառական փոխգործակցության մեջ ներգրավելու միջոցով՝ հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ, կախվածությունները հաղթահարող մարդիկ, տարեցներ և այլն։ Կազմակերպության առաքելությունը․ ստեղծել աշխարհ, որտեղ կարող են իրացվել բարձրագույն մակարդակի կարողությունները՝ extrability-ն։ Նախագծեր՝ “Sails of the Spirit”, որն աջակցվել է Rosatom պետական ատոմային էներգիայի կորպորացիայի կողմից, “School of Masters of Inclusion” և “School of Inclusive Volunteering”, որոնք աջակցվել են Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի դրամաշնորհներով, “Creating an Inclusive Culture in the Digital Space”, որն աջակցվել է Վլադիմիր Պոտանինի հիմնադրամի կողմից։ http://extrability.org/